U bent hierHome / Overzicht / Filosofie

Filosofie


Evenwicht

Eloy BGM Everwijn

Er zijn een hoop vormen van nobel gedrag: oude vrouwtjes of mannetjes helpen oversteken, niet roken in de buurt van een astmapatiënt,  je voor Wilders werpen als hij wordt beschoten, iemand voor laten gaan in de rij bij de kassa omdat de ander maar één product heeft en jij drie, van de vele miljarden die je verdiend hebt door de mensen een inferieur product aan te smeren er een paar aan de ebolabestrijding doneren, de vuilniszak van de invalide buurvrouw naar de container brengen, dit jaar eens geen vuurwerk kopen en het afschieten van een ongelovige. Ik noem er maar een paar die me direct te binnen schieten.

Spontaan & Co

Eloy BGM Everwijn

Ik stelde eens een nieuwe vriendin voor aan mijn moeder. Mijn moeder stak niet haar hand uit, maar probeerde het arme kind spontaan te omhelzen. Mijn vriendin sprong ongeveer een halve meter achteruit. De ene spontaneïteit roept de ander op.

Spontaneïteit is het zusje van oprechtheid. En van dit zusterpaar wordt in ruime kring gehouden.

Schuld

Eloy BGM Everwijn

Een van de mooiste smoezen die een mens kan bedenken als hij wordt beschuldigd van iets naars: ‘Ik was mezelf niet.’ Als je jezelf niet bent dan ben je niet toerekeningsvatbaar en heb je geen schuld.  Behalve als je humorist bent, zal je niet zeggen dat je zichzelf niet was als je net een oud vrouwtje de weg hebt helpen oversteken.

Waarom waarom?

Eloy BGM Everwijn

 
Misschien is de waarom-vraag voorbehouden aan de menselijke soort. Onze poes heeft een mauwtje als hij niet naar buiten mag dat erg veel lijkt op waarom. Waarom mag ik niet naar buiten, meen ik hem te horen mauwen. Ik heb zelfs wel eens de neiging om hem te antwoorden, dat ik zo weg moet, de deuren gesloten moeten blijven vanwege onverlaten die huisraad willen stelen, dat het me spijt en volgende keer beter. Toch ben ik er van overtuigd dat dit pure projectie is.

Kleine geschiedenis van mijn denken

Eloy BGM Everwijn

“Loop niet achter me aan, ik zal misschien niet leiden. Loop niet voor me uit, ik zal misschien niet volgen. Loop gewoon naast me en wees mijn vriend.”          Albert Camus
 
Na mijn dertigste ging het met mij de verkeerde kant uit: ik begon systematisch na te denken. Daarvoor dacht ik weleens wat, het is moeilijk te vermijden, maar veel consequentie zat er niet in. Filosofie en testosteron gaan slecht samen. Toen ik de ergste wilde haren was kwijtgeraakt, probeerde ik mijn eigen denken stelselmatig te onderzoeken. Meer nog, ik probeerde mijzelf te begrijpen en daarin probeerde ik zo zuiver mogelijk te denken.

Overpeinzingen van een twijfelaar

(Een onlogisch verhaal)

Eloy BGM Everwijn

 
Het eerste jaar dat wij scheikunde kregen, werd het bekende model met bolletjes en stokjes gebruikt. Het model begreep ik en toen een andere leraar in het jaar daarna vertelde dat dit een onjuist model was, was ik verbaasd. Het lag allemaal veel ingewikkelder, bleek. Het had met velden te maken. Dat was dus de nieuwe waarheid over scheikunde. Toen diezelfde leraar een paar lessen later het bolletjes-stokjesmodel hanteerde, vloog mijn vinger omhoog. De uitleg was dat model B beter was, meer de werkelijkheid benaderde, maar dat voor eenvoudige zaken het eenvoudige model A voldeed.

Vrije wil

Korst Brandsma

Wij hebben de illusie dat we een vrije wil hebben. Dat is een fijne illusie: het geeft ons het gevoel dat we rationeel zijn. Met vrije wil bedoelen we het vermogen beslissingen te nemen zonder dat bepaald wordt door factoren waar we geen vat op hebben. Het idee is goed voor ons zelfrespect. Eigenlijk kan een gezond mens niet zonder. Helaas is het een fictie. Onze hersenen nemen onbewust beslissingen en geven dat naderhand door aan het bewustzijn.

Twijfel

Eloy BGM Everwijn

In het regeerakkoord van 2007 schrijven de regeringspartijen: “Wij willen werken aan een samenleving waarin mensen zich duurzaam met elkaar verbonden weten. Het is onze ambitie mensen het daarvoor benodigde vertrouwen in elkaar en in de toekomst te geven.” Dat zijn mooie woorden, maar ik begrijp er niet veel van.

Het wij

Eloy BGM Everwijn

In de jaren zestig was er in de oude volkswijk Oud-Crooswijk in Rotterdam een discussie over wie er nou asociaal was in de wijk. De bewoners ten oosten van de Crooswijkseweg, die de wijk in tweeën splitste, verwezen naar de bewoners van de straten ten westzijde. In het westelijke deel van de wijk voelden sommige straten zich beter dan andere en men verwees collectief naar de Rubroekstraat, de straat waar ik destijds woonde.

Het wij

Eloy BGM Everwijn

 
In de jaren zestig was er in de oude volkswijk Oud-Crooswijk in Rotterdam een discussie over wie er nou asociaal was in de wijk. De bewoners ten oosten van de Crooswijkseweg, die de wijk in tweeën splitste, verwezen naar de bewoners van de straten ten westzijde. In het westelijke deel van de wijk voelden sommige straten zich beter dan andere en men verwees collectief naar de Rubroekstraat, de straat waar ik destijds woonde.