U bent hierHome / Overzicht / Kunst

Kunst


Vermoeide gedachten over kunst

Eloy BGM Everwijn

Ik loop al zo’n zestig jaar naar beeldende kunst te kijken. Dat is echt voornamelijk loopwerk. In museum of galerie loop je van het ene kunstproduct naar het andere. Het voordeel hiervan is dat je zelf kunt bepalen hoelang je een werk aandacht wilt schenken. Dat geslenter in zo’n kunsttempel vereist een speciale conditie. Mijn vader, mijn grote leidsman in mijn beginnersjaren, sprak van museumbenen. Klein stukje lopen, staan, weer een stukje lopen et cetera.

Is kunstgeschiedenis een wetenschap?

Bente Andersen

 
Geschiedenis is de studie van dingen die voorbij zijn. Dat geeft dus een breed studieterrein, want eigenlijk is alles al voorbij. In de praktijk zal een historicus niet iets bestuderen dat gisteren gebeurd is. Dat ligt te dichtbij. Voor wetenschap is een zekere afstand nodig. Voor kunstgeschiedenis geldt hetzelfde. Alle historici hebben een probleem: ze waren er niet bij toen het gebeurde.

Kunst is soms naar

Bente Andersen

 
Ik moet het even kwijt: ik hou niet van kunst, de beeldende variant. Ik heb zowel in Denemarken als in Nederland mijn opleidingen op dit vlak ruimschoots gevolgd. Ik heb zelfs een aantal redelijk belangrijke tentoonstellingen gehad. En natuurlijk vind ik wat ik zelf maak erg mooi en belangrijk en ook vreselijk interessant. Maar nu was ik toevallig vandaag met twee vrienden naar een kunstbeurs en ik vond er geen donder aan.

Portretten

Bente Andersen

Omdat wij van nature weinig begrijpen van onszelf en andere mensen, denken wij graag in stereotypen. De ergste in dit genre is dat vrouwen van Venus komen en mannen van Mars. Dit idee is in de wereld gebracht door zogenaamde sitcoms zoals de Flintstones, Toen was geluk nog heel gewoon en Archie Bunker.

Portretten

Bente Andersen

Ik kom wel eens in een museum. Dat is aangenaam tijdverdrijf, mits de instelling niet is verbouwd om het voor kinderen aantrekkelijk te maken. Musea met een historische afdeling hebben vaak een verzameling portretten. Notabelen, alleen of in een groepje. Nu komt het wel eens voor dat ik bij mijn beschouwing van zo’n stijve regent gestoord wordt door twee vriendinnen op oudere leeftijd die verzuchten dat het betreffende portret goed getroffen is.

Kunst en tijd

Eloy BGM Everwijn

Iemand vertelde mij laatst dat je van een kunstwerk dat zich in de tijd afspeelt, zoals film, theater, dans en muziek, in de eerste vijftien seconden moet weten hoe de wetten van het betreffende kunstwerk zijn vastgesteld. Die iemand was componist, musicus en theatermaker. Hij had dat verhaal in diverse varianten gehoord op zijn conservatorium.

Kunst en tijd

Eloy BGM Everwijn

 
Iemand vertelde mij laatst dat je van een kunstwerk dat zich in de tijd afspeelt, zoals film, theater, dans en muziek, in de eerste vijftien seconden moet weten hoe de wetten van het betreffende kunstwerk zijn vastgesteld. Die iemand was componist, musicus en theatermaker. Hij had dat verhaal in diverse varianten gehoord op zijn conservatorium.

Kijken en spreken

Eloy BGM Everwijn

Lang geleden was ik met mijn vriendin E. in Wenen. Dat was toen een aangenaam burgerlijke stad met beleefde mensen en een aantal gigantisch grote musea, die op onregelmatige tijden open waren. Als wij zo’n gebouw bezochten, dan ging E. voor het eerste schilderij staan en bekeek het grondig. Als zij naar schilderij twee ging, ging ik naar zaal twee. Als ik het gehele museum bekeken had, had zij een zaal in zich opgenomen. Ik was getrainder dan zij in kunst, maar het verschil in tempo kon daaraan niet geheel geweten worden.

Frans Haks (1938-2006)

Eloy BGM Everwijn

Ik heb in een grijs verleden welereis kunstgeschiedenis gestudeerd. In Utrecht. Eén jaartje maar, het moest niet te gek worden met de wetenschap. Moderne kunst kregen we van Frans Haks, een flamboyante, scherpe en heel aardige man. Hij liet ons een dia zien en dan moest een van ons vertellen wat hij zag. Dat lijkt gemakkelijker dan het is, want de neiging tot interpretatie zit er diep in. Zo gauw we iets zeiden dat leek op duiding, greep Frans in. Vertellen wat je ziet en niet vertellen wat je denkt. Interpretatie kan altijd nog. Van hem heb ik leren kijken.